Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim
  KURAN ÇALIŞMALARI     SÜNNET-HADİS     İSLAM DÜŞÜNCESİ     HUKUK-İKTİSAT-FIKIH     USÛL-METODOLOJİ     DİNLER TARİHİ     KİTABİYAT  

Arama

M.Beşir Eryarsoy Hocamızla Demokrasi Üzerine Röportaj

Atasoy Müftüoğlu / Tarihsel Zamanları Etkilemek

Kürşad Atalar'la Toshihiko İzutsu ve oryantalistler üzerine...

İnsan ve İstibdâd / Abdurrahmân Kevâkibî

Düşüncenin Okullaştırılması ve 21.Yüzyılda Müslümanların Geleceği / Kürşat Atalar


İran'da Devrim ve Karşı Devrim / Asaf Hüseyin
İran bugünlerde yaşanan seçim tartışmalarından dolayı dünya gündeminin ilk sıralarındaki yerini aldı. Bu şundan kaynaklanıyor: İran kelimesi coğrafi bir kavramı işaret etmesine rağmen tam anlamı ile coğrafi mekân olarak karşılığını bulamaz. İran insanların zihninde farklı çağrışımlara yol açan simgesel bir terimdir. İslam, petrol, modernleşme İslam ilişkileri, Amerikan karşıtlığı, Ayetullahlar gibi tanımlamalar kavramın klişeleşmiş öncülleridir. Bu tespitten hareketle ‘İran’ kavramsal olarak simgeler yumağıdır diyebiliriz.
25/12/2009 / 00:55

Denilebilir ki bugün ‘İran’ batının kendi ötekisi olarak kodlanmıştır. Batılı gazetecilerce İran olayını tanımlamak için yeni bir jargon (özel dil) icat edildi ve rastgele kullanıldı. İslamî ‘diriliş’, ‘fundamentalizm’, ‘kimliğin öne çıkışı’, ve ‘canlanış’ gibi kalıplara bolca rastlanmaktaydı. Tüm bu kalıpların ortak varsayımı ise, evvelce ölmüş bir şeyin hayata yeniden dönüşünü içermesiydi. Çünkü 1979′da İran’da gerçekleşen Devrim pek çok açıdan “ilk”leri olan bir Devrim’dir.

Batılı Paradigmanın Temelden Sarsılışı

Asaf Hüseyin devrimin bu yönünün Batılı paradigmayı temelden sarstığını vurguluyor kitabında: “İslam Cumhuriyeti’nin ortaya çıkışı Batılı akademik teorisyenler arasında bir kafa karışıklığına yol açtı. O zamana dek, sosyal ve siyasal bilimciler kendi alan araştırmalarından türettikleri bir ilke üzerinde görüş birliği içindeydiler: ‘Modernizasyon’ ilkesi.” Ve bu ilkeyi açıklayıp tahlil ediyor.

İki Kutuplu Bir Dünyada Devrim

İran’da İslam devriminin gerçekleştiği dönem, “iki kutuplu dünya”nın henüz hüküm sürdüğü bir dönemdir. ABD ve Sovyetler Birliği’nin küresel düzlemde çekiştiği, en küçüğünden en büyüğüne, her problemde zıt tutumlar sergilediği yıllar, İslami hareketin yavaş yavaş yükselişe geçtiği yıllardır. Sovyetler’in, 1978′de, KGB işi askeri bir darbeyle, “dünya halklarına “1Mayıs armağanı” diye sunduğu, “Afganistan Devrimi”, İslami hareketin yükselişinde itici bir rol oynar. Ülke içi dinamiklerden gelişmemiş, bu dışarıdan dayatılmış gayri meşru devrimin ömrü fazla uzun olmaz. Ardından, “devrimi korumak” adına, sıra Sovyet işgaline gelir. İran’da süreç farklı gelişir. Şah Rıza Pehlevi’nin damgasını vurduğu, Franco İspanya’sı kadar namlı monarşi ABD yanlısı olduğu için, gelişen İslami hareket doğal olarak anti-Amerikan özelliklidir. ABD İran’da “şeytan-e bozorg” (büyük şeytan) olmaktan kurtulamaz.1 Nisan 1979′da yapılan referandumla İslam Cumhuriyeti ilan edilir.

ABD’nin önce şer eksenine dahil ettiği, nükleer silah geliştirme suçlamasıyla savaş tehditleri savurduğu ardından Obama ile nükleer silah edinme hakkına saygı duyduğunu açıkladığı İran, ABD yanlısı şah rejiminin yıkıldığı 1979′dan beri yapılan ilk kez dünyanın gündemini böylesine işgal ediyor. Hatemi ile belirginleşen Musavi ile devam eden reformculardan statükocu güçlere değin kaynayan bir kazan görünümünde olan İran hakkında ne biliyoruz!

İran’da Devrim ve Karşı Devrim Asaf Hüseyin’in hakikate su karıştırmayan Ortadoğu odaklı kitaplarından biri olmasının yanında Türkçeye çevrilen ilk kitabıdır. Dünyaca ünlü araştırmacı ve akademisyen Asaf Hüseyin İran üzerine incelemesinde bizi İran’a ilişkin bildik klişelerin dışına çıkartarak, İran’da yaşanan devrimi ve karşı devrimi sömürgecilik ve emperyalizm terimi çerçevesinde alternatif bir tarih anlatısı sunuyor. Önemli olayların, kültürel eğilimlerin, kişilerin ve siyasi gelişmelerin benzersiz bir analizini yapan Hüseyin, İran-Irak savaşını da içine alan karşı devrim çalışmalarına kadar getiriyor. Yazarı için bu kitabı yazmanın, bir müdafaa eylemi olduğunu unutmamak gerekir. “Devrim” ve “İslami” sözcüklerini, siyasal ve dinsel kategoriler arasındaki ilişkiyi bu kategorilerden birine indirgemeksizin, bir arada tutabilen bir bakış açısıdır bu.

Sol Sözcük Dağarcığı

İran Devrimini irdeleyen analiz eden pek çok kitap olmasına karşın İran’da Devrim ve Karşı Devrim konusunda belirgin etkileri olan çalışmalar içinde mutlaka söz edilir sık sık, özellikle de kitabın İslam Devrimini anlamaya çalışırken sömürgecilik ve sömürgeci modernlik üzerinde önemle durduğu görülür. Hiç kuşkusuz, büyük ölçüde doğru bir tespittir bu. İran İslam devrimi öncelikle siyasal bir devrim olmuştur. Altmışlı ve yetmişli yıllarda özellikle Marksist aşırı sol çevrelerde ortaya çıkan şiddetli Amerika eleştirisi bütün bir radikal protesto hareketini kanalize etmiştir. Özgürleşme ve ekonomik ve kültürel emperyalizme karşı mücadele sloganını kendi hesabına yeniden ele almıştır. Sol sözcük dağarcığı ile de kesişen inkılap (devrim), mustaz’af, müstekbir (ezilenler/ezenler), vb. 1962′den 1989′a kadar İmam Humeyni 610′dan fazla fetva, vaaz, röportaj ve siyasi demeç verdi. Bunlar içerisinde, Zen (Kadın), Şahsiyaetha (Kişilikler), Şehit ve Şehadet, Cenk ve Cihad, İnkılab-ı İslami (İslam Devrimi), Zıddı İnkılabi (Karşı Devrimci), Merdum (Halk), Ümmet, Millet, Tarih-i İran (İran Tarihi), Azadi (Özgürlük), Guruhay-i siyasi (Siyasi Gruplar), İsti’mar (Emperyalizm), Nehzethay-i Azadibahş (Özgürlük Hareketleri) ve Mustazafin Müstekbirin (Mazlumlar Zalimler) sayılabilir. Humeyni’nin bu kitaplarının adları bile devrimin nasıl bir altyapıya dayandığını anlatır. Bu kitaplar olmadan İslam Devrimi olamazdı. İslam Devrimi olmasaydı Humeyni İran tarihinde bir dipnot olmaktan öteye gidemezdi.

Bu önemli kitabın ilk kez yayımlandığı 1985 yılında, gerek İran Devriminin öncelikle İslami niteliği, gerekse İran’ın toplum ve siyasal yaşamı üzerine geliştirilmiş alternatif söylemler yok değildir. Ama Asaf Hüseyin onlardan fazla bir şey yapar: Bir bilimsellik savı gütmekle birlikte, analitik bakışın sağladığı azmini sadece masa başında kullanmak yerine bu tarz çalışmaların sınırlarını zorlayarak, olguları/olayları elden geldiğince dizgesel bir biçimde değerlendirmeye, bunun için de onları adlandırmaya, sınıflandırmaya aynı zamanda bizatihi olayın aktörleri ile iletişim içinde olmaya yönelir. Böylece, kendine özgü anlatımı da işin içine girince, kendinden önce başkalarının da söylediği şeyler bile, Asaf Hüseyin’in yapıtında bambaşka bir gerçeklik ve somutluk, bambaşka bir çarpıcılık ve inandırıcılık kazanır.

Kitapta İran’ın son iki yüzyıllık tarihini okuyacaksınız, ama karşı çıkışı, bakış açısı ve masaya vuracak yumruğu olan bir tarih bu; İranlıların sömürgeci modernlikle karşılaşma sürecinde gündeme gelmiş ama çözümlenmemiş sorunlarını tartışmaya açan bir tarih.

Bu bakımdan, İran’ın siyasî hayatı ve dünya sistemine etkileri konusunda, eksiksiz bir kavramsal anlayışın geliştirilmesi esas olsa gerektir. Bu kitapta, böyle bir anlayışı kolaylaştırmak için, merkezî görüşler sunulmakta. Karşılaştırmalı siyasî perspektiflerin yer aldığı bu kitapta, münhasıran bir perspektife ilgi duyan okuyucular da, daha ileri inceleme için malzeme bulacaklar.



kitaphaber.net

26 Yorum

Diğer Haberler

Mevdudi için orası tatil beldesi değildi!

Ekin Yayınlarından Yeni Kitap : "Kur'an Kıssalarının Tarihselliği"

Tefsir gibi bir mukaddime : Tefsire Giriş - Râgıb el-Isfahani

Kur'an Sûrelerinin Kimliği & Sûreler nerede ne zaman indi?

İlginç Senetler Bulduk & 800 yıl sonra Peygamber'le tokalaşmış!

İslam Siyasal Düşünce Mirası

Bid'at Konusuna Doğru Bir Yaklaşım - Abdulkayyum Es Suheybani

Ruhun Sevinci - Seyyid Kutub

İmam-ı Şafii'nin Dev Külliyatı "El-Umm" Türkçe'de

Te’vil’in Tahrife Dönüşmesi: Mehmed Emin Akın

30.Yılında İstanbul Kitap Fuarı

Batıcı Bilim Yanlışta! & Oryantalist Bakışı Bırakacaklar mı?

Ebû Yûsuf'un Hadis Anlayışı -Kitap Tanıtımı-

Beydavi Tefsiri Türkçe'de

Ahmed Kalkan'ın "Kur'an Kavramları Ansiklopedisi" çıktı

Kitap Tanıtımı : Alevi-Bektaşi Geleneğinde Kur'an Anlayışı

Ekin Yayınlarından "Menar Tefsiri"

İlahiyat Alanına Dair Okuma Listesi

"Kur'an"i Kavramlar" ın 2.baskısı çıktı

Tefsir Üzerine - İbn Teymiyye

Bilgi Bankası

İzmirli İsmail Hakkı ve İlm-i Hilaf Kitabı üzerine

Mehmet Paçacı şimdi nerede?!

Kur'an'a Giriş / Muhammed Abid CABİRİ

Teolojik bir inşa olarak "Laiklik"

İslami İlimler Metodolojisi / Kanunu’l Fikri’l İslamî - Abdulmun’im el-Kı’ıyy

Bir tefsir klasiği Türkçe'de! - BEYDAVİ TEFSİRİ

T.J.Winter soruyor! "Kıbleni mi şaşırdın ey müslüman"

Milliyetçilikler ve Faşizmler -Kitap tanıtımı-

Kur'an Kıssalarında Sinematik Özellikler

İslam Psikolojisi Yazıları

Kuyuda Yazılan Kitap - El-Mebsut / İmam Serahsi

"Ahir Zaman İlmihali"ni farklı kılan nedir? / Prof.Dr.Hayri Kırbaşoğlu

Ali Bulaç'ın Son Kitabı "Göçün ve Kentin İktidarı"

"Müslümanın Akaidi" kitabı üzerine Ahmed Kalkan'la söyleşi

Kutsal Kitaba İlahi Çağrı / Rahmetullah el-Hindi

Kendi Kendine Akademi (Tavsiye Kitap Listesi)

İran'da Devrim ve Karşı Devrim / Asaf Hüseyin

Tefsirde yanılgı sebepleri ve bunlardan korunma yolları / Muhammed Vehbi Dereli

Kuran ve Sünnet Üzerine Makaleler - Hikmet Zeyveli
   
YAZARLAR  

Erhan Koç

Cengiz Duman

Mustafa Büyüksoy

Ömer Faruk Karataş

Adem İnce

Ferhat Özbadem

Nurullah Erkoç

Kalem sûresinde "Bahçe Sahipleri" kıssası
29/01/2014 - 10:36

SÖYLEŞİ  

'Türkiye İslam'ı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslam'laştırmalı' Mevlana Vahiduddin Han

Hindistanlı düşünür ve barış eylemcisi Mevlana Vahiduddin Khan geldiği Türkiye'de Timetürk'ün sorularını cevaplandırdı. Khan: 'Türkiye İslamı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslamlaştırmalı' dedi.

EDİTÖRDEN  

Islah ve İhya : Fikribeyan 3 yaşında

Mümin olmak: Bize bazı belli başlı görevler üstlenmemizi gerektirir. Bu görevler zaman ve şartlar ekseninde Öncül olma yönünden değişiklik gösterir. Çağımız putperestliğinin Doğu. Batı, Asya, Afrika gibi değişik coğrafyalarda değişik tezahürlerini görmemizi ve tahlil etmemizi iletişim araçları vasıtası ile kolayca tahlil etmemizi değerlendirmemizi sağlamaya yönelik ciddi bir iletişim çağı olduğu hesaba katılırsa biz Müslümanların bu iletişimden ve onun getirilerinden faydalarından mesul olduğumuz gerçeğini bize yansıtır.

İKTİBAS  

Prof.Dr.Yasin Aktay

Prof.Dr.Saffet Köse

Prof.Dr.Şinasi Gündüz

M.Beşir Eryarsoy

Prof.Dr.Ahmet Ağırakça

Prof.Dr.Tahsin Görgün

Prof.Dr.İbrahim Sarmış

Prof.Dr.Sönmez Kutlu

Prof.Dr.Hayri Kırbaşoğlu

Muhammed Abid Cabiri

M.Muhtar eş-Şankiti

Dr.Muhammed Ammara

"SÖMÜRGECİLİĞİN KEŞİF YOLU" ORYANTALİZMİN KLASİK SOSYOLOJİYE ETKİLERİ
05/02/2010 - 17:07

VİDEOLAR  

Şehid Seyyid Kutub belgeseli (Video)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (1)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (2)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (3)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (4)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (5)

 
 
Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim

Copyright © 2009 FİKRİ BEYAN
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz