Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim
  KURAN ÇALIŞMALARI     SÜNNET-HADİS     İSLAM DÜŞÜNCESİ     HUKUK-İKTİSAT-FIKIH     USÛL-METODOLOJİ     DİNLER TARİHİ     KİTABİYAT  

Arama

M.Beşir Eryarsoy Hocamızla Demokrasi Üzerine Röportaj

Atasoy Müftüoğlu / Tarihsel Zamanları Etkilemek

Kürşad Atalar'la Toshihiko İzutsu ve oryantalistler üzerine...

İnsan ve İstibdâd / Abdurrahmân Kevâkibî

Düşüncenin Okullaştırılması ve 21.Yüzyılda Müslümanların Geleceği / Kürşat Atalar


Koşulsuz "Merhamet Peygamberi" mi,merhametle yoğrulmuş "Adalet Peygamberi" mi? / İlhami Güler
Müslüman öznelerin “Apologetik” psikolojiye düşmeleri de anlaşılmaz. Hele bu durumları yaratanlarla aynı dili konuşan Müslümanların durumu hiç anlaşılmaz.
22/04/2011 / 09:17

“Kutlu Doğum” etkinlikleri yapan Diyanet, Batının yaratmış olduğu “İslami Terör” ve “İslamofobia” kavramsallaştırmalarını nötralize etmek için geçmiş yıllardan beri sürdürdüğü “Sevgi Peygamberi” kavramsallaştırmasının, esas sevgi ve merhamet peygamberi olan Hz. İsa’ya(57/27) fazla öykünme ifade ettiğini biraz geç de olsa anlamış olsalar gerek ki, bu seneki faaliyetleri “Merhamet Peygamberi” üst başlığı ile değiştirdiler. Ben, bu isimlendirmenin Diyanetin üst düzey bürokratlarından Tasavvuf eğilimli olanların marifetiyle yapıldığı ve fakat hala Hz. Muhammed’i hakkıyla ifade eden bir kavramsallaştırma olmadığı kanaatindeyim. İnsanlığın dini tarihinde “Sevgi” ve “Merhamet” kadroları prototip veya “Örneklik” olarak doludur. Hz. İsa, Hıristiyanlara göre “Sevgi” peygamberidir. Budha ve onun geç dönem temsilcisi Gandhi ise, koşulsuz “Merhamet” abideleridir. Örneğin, Müslümanlar ile Hindular arasındaki iç-savaşta bir taraftarının “Göze göz” mukabelede bulunma talebine karşı, Gandi: ”Zaten bu yüzden karşı karşıya gelmiş durumda değil miyiz?” demiştir. Yine çocuğunun Müslümanlar tarafından öldürüldüğünü söyleyip kendinin ne yapması gerektiğinin soran bir Hindu’ya: “Kimsesiz bir Müslüman çocuğu bul ve onu çocuk edin.”cevabını vermiştir. Hz. Muhammed’e gelince, O’nun gerçek hayatını, mücadelesini ve kişiliğini ifade edecek kavram, bir Oryantalistin Kur’an’ın “Allah” kavramını ifade etmek için kullandığı “Merhametle Yoğrulmuş Adalet” kavramı tam olarak ifade etmektedir. Bir kutsal kitabın Allah tasavvuru ile peygamber tasavvuru arasında bir paralelliğin olması kadar normal bir şey yoktur.

İslam’ın dini tecrübe ve kültür tarihinde Tasavvuf, Kur’an’ın ortaya koymuş olduğu bir taraftan “Zu’l-Celal”, “Zu-İntikam”, “Cabbar”, “Kahhar”, “Ğâdip” …, diğer taraftan Raûf, Rahman, Rahîm, Afuuv, Ğafûr, Vedûd… sıfatlarını, ikinciler lehine birincileri gizleyerek eksik karakterli, zayıflatılmış bir Allah tasavvuru yarattıkları bilinmektedir. Kanaatimce “Merhamet Peygamberi” kavramsallaştırılması, böylesine bir tek yanlılığı yansıtmaktadır. Gerçek şudur ki, “Celâl” i olmayanın “Cemâl” i, “Gazâb” ı olmayanın Merhameti, İntikamı olmayanın Mağrifeti, Kahrı olmayanın Muhabbeti erdem ve fazilet değildir. İnsanlığın hal-i hazır ahlaki kapasitesi, “Adalet” yerine koşulsuz merhameti kaldıracak durumda değildir: “…suçlulara karşı merhamet duygularınız, sizi adaleti uygulamaktan alı koymasın.”(24/2)  Koşulsuz “Merhametten maraz doğar.” sözü, bu gerçeği ifade eder. Allah’ın merhametinin “geniş”liği, “sınırsız/koşulsuz” olduğu anlamına gelmez.

Böyle bir kavramsallaştırmayı doğuran şeyin, uluslararası politik-medyatik baskı ve hegemonya ortamı olduğunu görüyoruz. Dininizin kutsal kitabı şiddet içeriyor; peygamberinizin “Silahlı Peygamber: en-Nebiyyu’l-Musallah” olduğu doğru ve ortada da bir sürü Müslüman kimlikli “Terörist”ler varsa,  ve siz de bu gerçekleri izah edemiyorsanız veya bundan utanıyorsanız, böyle kavramsallaştırmalara başvurmak mecburiyetinde kalırsınız. Oysa “Merhamet Peygamberi” sloganı, bu gerçekleri izah edemez. Bu gerçekleri ancak “Merhametle Yoğrulmuş Adalet Peygamberi” kavramsallaştırması izah eder. Davasını sözlü tebliğ ile yayıp, gönülleri fetheden ve giderek hatırı sayılır bir taraftar kitlesi toplandığında, bu gelişmenin politik uzanımlarını anlayarak önce Müslümanlara karşı “düşmanlık” duygusunu/durumunu yaratanlar, bununla yetinmeyip, zaman ilerledikçe “savaş” durumunu yaratarak Müslümanları boğmaya, engellemeye ve yok etmeye yeltendiler. Allah ta peygambere ve müminlere kendilerini korumalarını için savaşa ve cihada izin verdi (22/39). “Silahlı Peygamber”, savaşmanın insani kurallarını koyarak (sivil, kadın, çocuk, din adamı öldürmeme, işkence etmeme) savaş raconunun gerektirdiği şekilde düşmanlarıyla savaştı. Merhametin gerektirdiği yerde merhamet, adaletin gerektirdiği yerde adalet gösterdi: “Onun yanında bulunanlar, kâfirlere karşı şiddetli, kendi aralarında merhametlidirler.”(48/29). Kur’an’da ikinci kez Hz. Muhammed’in sıfatı olarak geçen “merhamet” (rahim,9/128) de yine müminlere karşı gösterilmesi gereken bir tutumdur. Gayr-i müslümlere karşı ise, Kur’an’ın başından sonuna kadar tavsiye edilen tutum ve sıfat “adalet”tir(5/8, 6/152, 4/58, 16/90).  Genel geçer gerçekçi yolun “adalet” olması, istisnai, bireysel ve olağanüstü durumlarda adaletin terk edilerek koşulsuz affın/merhametin tercih edilemeyeceği anlamına gelmez: “İyilik ile kötülük birbirine eşit değildir; sen, kötülüğe iyilikle mukabele et, o zaman (bakarsın ki), seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki sıcak bir dost oluvermiş.”(41/34). Sufi eğilimli birisi dehşete düşse bile, Hz. Muhammed, aralarındaki anlaşmayı ihlal edip müşriklerle işbirliği yapan “Beni Kureyza” Yahudilerini kuşatıp mağlup ettikten sonra, kendi liderlerinin(Sa’d b. Muaz) razı olduğu eli silah tutan tüm yetişkinlerin kılıçtan geçirilmesini onayladı.(Buharî, Cihad/168, Meğazi/30-31) Diğer taraftan Mekke’yi fethettiğinde de düşmanlarını kılıçtan geçirme gücüne sahip olduğu halde onları affedebildi. O halde, beş “N” bir “K” ahlakta da geçerlidir. Aristo üstadımız bunu “Nikomakhos’a Etik”te yazmıştı.

İslam tarihindeki şiddet ve savaşlara gelince, Dört Halife döneminin sonuna doğru patlak veren iç savaş(camel-sıffın savaşı, halifelerin öldürülmesi…), Kur’an’ın ve Hz. Muhammed’in bütün ortadan kaldırma çabasına İslam’a rağmen, “Hamiyyetü’l-Cahiliyye” nin yani “Kabile Asabiyetinin” tekrar hortlamasının ürünüdür. İmparatorlukların giriştiği “Fütuhât” ise, çağın ruhuna/ İmparatorluk raconuna “Cihad”ın ortak koşulmasıdır. Allah, “Savaşla dininizi yayın” diye bir emir vermedi.

Günümüzdeki “İslamî Terör”e gelecek olursak, İsrail devletinin önceleri Rusya ve Almanya’nın desteği ile İslam coğrafyasının göbeğinde kurulması; 1948’den sonra da, İngiltere ve ABD’nin koşulsuz desteği ile bu “Terörist” devletin Filistinlileri yüzlerce yıldan beri oturdukları yurtlarından, evlerinden sökmesi/sürmesi, Araplarda Yahudilere karşı bir “kin” doğurdu. ABD ve İngiltere’nin koşulsuz olarak İsrail’in güvenliğinin bekçiliğine soyunmaları ve seksenlerden sonra da –Çin’in yükselmesine paralel olarak- Petrol ve Doğalgaz kaynaklarının ve koridorlarının kontrolü için ABD ve İngiltere’nin önce Irak’ı işgal etmesi, ardından Afganistan’ı işgali; Avrupanın göbeğinde Bosna katliamına Avrupanın seyirci kalması; Rusyanın Çeçenistan katliamı ve bütün bunların Devlet, Diplomasi, Ordu, Medya ve kontrollerinde olan Uluslararası “Hukuk” kuruluşların desteğiyle yapılması; İslam dünyasının ise buna –zayıflığından dolayı- aynı araçlarla mukabelede bulunamaması, onuru/izzeti/şerefi/haysiyeti ve namusu olan gençleri “azimet”i seçerek “Asimetrik Savaş” a sürükledi: “Kediyi köşeye sıkıştırırsan, üzerine atlar, yüzünü tırmalar.” Hayatının baharında bir çok genç kız ve deikanlının yaşayacak daha çok şeyi varken, bedenlerini havaya uçuracak “intihar bombacısı” haline gelmesinin koşulları üzerinde düşünmeden; Üsame Bin Ladin’in neden Kur’an’daki “cihad” ayetleri ile bugün İslam dünyasının içinde bulunduğu koşullar arasında kolayca irtibatlar kurabildiğini anlamadan, “İslam ve Terör” arasında kolayca özdeşleştirmeler yapmak dürüstlükle, namuslulukla bağdaşmaz. Müslüman öznelerin “Apologetik” psikolojiye düşmeleri de anlaşılmaz. Hele bu durumları yaratanlarla aynı dili konuşan Müslümanların durumu hiç anlaşılmaz.

Bu özel koşulların dışında, dini “Bağnazlık” dolayısıyla şiddete başvurmaya diğer dinlerin müntesipleri ne kadar meyyal ve müheyya ise, “Müslümanlar” da ancak o kadar müheyya ve meyyaldir; ne eksik, ne fazla. Çünkü sonuç itibariyle bu, bir bireysel eğitim ve karakter/psikoloji sorunudur.

Diğer taraftan, uzun süreden beri ülkemizde bir “Bidat-i hasene” olarak tekrar edilen “Kutlu Doğum” etkinliklerinin toplam hâsılası ile de bir şeyler söylemek istiyorum. Hz. Muhammed’in çağında yaşayan insanlara canlı “örnek”liği ile, O’nun “Sünnet” inin veya “Siret” inin sonraki nesiller için örnekliği arasında fark vardır. Yahya b. Hüseyin’in dediği gibi: “Dirinin örnekliği, ölünün örnekliğinden daha etkindir.” Ayrıca, Hz. Muhammed’in Araplar için örnekliği ile, Arap olmayanlar için örnekliği arasında kültürel kodların ve sosyal psikolojinin aynılığı ve farklılığı açısından da fark vardır. Türkler, “Veliyyullah”ı dünyevi yardımından dolayı; Hz. Muhammed’i de daha çok “Şefaat”inden dolayı severler. Bu da son tahlilde “menfaat” meselesidir. Diğer taraftan Türkler, kamu sorumluluğu yüklenmiş yöneticilerinin, devlet büyüklerinin, içlerinden birinin örnekliğini takip etmeye daha yatkınlardır: “Kılavuzu karga olanın burnu çöplükten çıkmaz.”, “Balık, baştan kokar.”, “İmam yellenirse,cemaat ne yapmaz ki?”, “Sarığı olanın, sırığı olmaz.”, “Tuz kokarsa, her şey bozulur.”…vs gibi ata sözleri, bu gerçeği ifade eder. Bundan dolayı, kendisiyle aramızda 1400 senelik mesafe olan ve teolojik olarak gökyüzü ile yeryüzü arasında “Ay” gibi bir yere yerleştirilmiş, yarı kutsal ve hatasız(ismet) bir varlığın, Avrupa Birliği’ne girmeye azmetmiş, uluslararası ekonomik sisteme eklemlenmeye çalışan, üretim ve tüketim kalıpları Kapitalizm’e ayarlanmış Türkiye insanına nasıl “örnek” olacağı problematikdir. Kutlu Doğum haftasındaki etkinliklerin toplam hâsılasının maddi/manevi neticesini merak ediyorum. Toplu halde olmanın psikolojik geçici coşkusunun ardında kalan ahlaki/şuursal “etkilenim” ne kadardır? Böylesine taklit ve öykünmelerle yapılan “kutlama” ve “tören”ler yerine, “içimizden birilerini” siyasilerden, bürokratlardan, işadamlarından, analardan, babalardan, ablalardan, ağabeylerden, komşulardan… “vicdan abideleri” bulup, bunları “Ahlak Kahramanları” olarak topluma “Örnek” göstermek – ve gerekirse de ödüllendirmek- yoluyla Kur’an’ın ve Sünnetin toplam öğretisinin özü olan “Din”in aslının her bir insan tekinde potansiyel olarak mevcut olan “Vicdan”ının diriltilmeye çalışılması; Vicdan diriltme faaliyetlerinin yapılması, isteyenin de bunu canlı “iman”a dönüştürmesi, akıbetimiz ve selametimiz açısından daha doğrudur gibi geliyor bana.     

*İlahiytaçı-Yazar: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi · Temel İslam Bilimleri Bölümü Kelam Ana Bilim Dalı

tımeturk

27 Yorum

Diğer Haberler

Nasıl Bir Râsule ve Nasıl İnanıyoruz? / Erhan Koç

Hadislerin Vürûd Sebepleri / Prof.Dr.İsmail Lütfi Çakan

Bosnalı Bir Alim: Muhammed Tayyib Okiç:Türkiye’de hadis kürsüsünün kurucusu.

Bilgi Kaynağı Olarak Nebevî Sünnet / Dr.Muhammed Ammara

Hadisin Sübutunu Tespitte "Kuran'la Mukayese" meselesi / Doç.Dr.Ayhan Tekineş

Koşulsuz "Merhamet Peygamberi" mi,merhametle yoğrulmuş "Adalet Peygamberi" mi? / İlhami Güler

Muhammed Esed'in Hadis Yorumculuğu

Hadis Araştırmasında Dikkate Alınabilecek Aklîlik İlkeleri Ve Örnek Uygulama / Yavuz Ünal

Kutsi Hadisler Üzerine Bir Değerlendirme / Prof.Dr.Enbiya Yıldırım

Vahiy Karşısında Hz.Peygamberin Konumu ve Yükümlülüğü / Prof.Dr.Mehmet Erdoğan

Siyer Yazıcılığında Malzemeyi Kullanma Problemi / Doç.Dr.Mehmet Azimli

Sünneti Çağa Taşımak / Prof.Dr.Hayri Kırbaşoğlu

Prof.Dr.Bünyamin Erul ile Peygamber Tasavvuru Üzerine

Peygamber Aklı / Ali BULAÇ

İslam Peygamberi'nin Hayatını Niçin İnceliyoruz? / Prof.Dr.Muhammed HAMİDULLAH

Necat Vesilesi Olarak Hz.Peygamber / Cemal Şakar

Hz.Muhammed'in (sav) Büyülendiği İddiası / Prof.Dr.İbrahim Sarmış

Sünnet, Kur'an'ın pratize edilmiş halidir / Ahmet Kalkan

Nebevi Duruş / Ramazan Kayan

Müslümanlarda Beşeri Zaafların Belirişi ve Tevbe Süresinin Siyasi Çözümlemesi / Prof.Dr.Muhammed Abid Cabiri

Sünnet ve Hadis / Prof.Dr.Fazlur Rahman

Hz.Peygamber : Mitolojik Bir Figür Değil Hayatın İçinden Bir Kahraman / Prof.Dr.Şinasi Gündüz

Hurafeler Karşısında Hz.Muhammed (sav) / Prof.Dr.İbrahim Sarıçam

Hz.Peygamber'in Sünnetini Anlama ve Yaşama / Prof.Dr.Selahattin Polat

Hadis'te Davranış Güdüleri / Hadis ve Psikoloji

Oligarşi için "Pişmanlık Yasası" Çıkarılsın

Ercümend Özkan'ın Öncü Rolü Konuşulacak

Kenan Alpay, Cuma Günü Yargılanıyor!

Mehmet Pamak'tan Diyanet'e tavsiye : YA HAKKI SÖYLEYİN YA SUSUN!

Diyanet'e "Tevhid Dinine Dön" Çağrısı

CAMİLERİMİZ KEMALİST FANATİZMİN ÜSSÜ OLAMAZ!..

Modern Cahiliyye ve Milli Dindarlık -PANEL-

Taksim'de Onbinlerce Kişi İsrail'i Protesto Etti

Genelkurmay'a Çağrı : KIŞLANA DÖN!

Bugünün İhyasından Yarının İnşasına Bir Soluk : "VUSLAT"

Yeni Öğütüm Yılına Karşı Mücadeleye Çağrı

Özgün Duruş Gazetesi Çıktı!

Bağcılar'da Şehid Seyyid Kutub Gecesi

Hakikat-i Muhammedi ve Nur-u Muhammedi : Tasavvufun Peygamber Anlayışının Tenkidi

Tasavvuf Kitaplarındaki Uydurma Hadisler / Arif Çiftçi
   
YAZARLAR  

Erhan Koç

Cengiz Duman

Mustafa Büyüksoy

Ömer Faruk Karataş

Adem İnce

Ferhat Özbadem

Nurullah Erkoç

Kalem sûresinde "Bahçe Sahipleri" kıssası
29/01/2014 - 10:36

SÖYLEŞİ  

'Türkiye İslam'ı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslam'laştırmalı' Mevlana Vahiduddin Han

Hindistanlı düşünür ve barış eylemcisi Mevlana Vahiduddin Khan geldiği Türkiye'de Timetürk'ün sorularını cevaplandırdı. Khan: 'Türkiye İslamı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslamlaştırmalı' dedi.

EDİTÖRDEN  

Islah ve İhya : Fikribeyan 3 yaşında

Mümin olmak: Bize bazı belli başlı görevler üstlenmemizi gerektirir. Bu görevler zaman ve şartlar ekseninde Öncül olma yönünden değişiklik gösterir. Çağımız putperestliğinin Doğu. Batı, Asya, Afrika gibi değişik coğrafyalarda değişik tezahürlerini görmemizi ve tahlil etmemizi iletişim araçları vasıtası ile kolayca tahlil etmemizi değerlendirmemizi sağlamaya yönelik ciddi bir iletişim çağı olduğu hesaba katılırsa biz Müslümanların bu iletişimden ve onun getirilerinden faydalarından mesul olduğumuz gerçeğini bize yansıtır.

İKTİBAS  

Prof.Dr.Yasin Aktay

Prof.Dr.Saffet Köse

Prof.Dr.Şinasi Gündüz

M.Beşir Eryarsoy

Prof.Dr.Ahmet Ağırakça

Prof.Dr.Tahsin Görgün

Prof.Dr.İbrahim Sarmış

Prof.Dr.Sönmez Kutlu

Prof.Dr.Hayri Kırbaşoğlu

Muhammed Abid Cabiri

M.Muhtar eş-Şankiti

Dr.Muhammed Ammara

"SÖMÜRGECİLİĞİN KEŞİF YOLU" ORYANTALİZMİN KLASİK SOSYOLOJİYE ETKİLERİ
05/02/2010 - 17:07

VİDEOLAR  

Şehid Seyyid Kutub belgeseli (Video)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (1)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (2)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (3)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (4)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (5)

 
 
Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim

Copyright © 2009 FİKRİ BEYAN
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz