Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim
  KURAN ÇALIŞMALARI     SÜNNET-HADİS     İSLAM DÜŞÜNCESİ     HUKUK-İKTİSAT-FIKIH     USÛL-METODOLOJİ     DİNLER TARİHİ     KİTABİYAT  

Arama

M.Beşir Eryarsoy Hocamızla Demokrasi Üzerine Röportaj

Atasoy Müftüoğlu / Tarihsel Zamanları Etkilemek

Kürşad Atalar'la Toshihiko İzutsu ve oryantalistler üzerine...

İnsan ve İstibdâd / Abdurrahmân Kevâkibî

Düşüncenin Okullaştırılması ve 21.Yüzyılda Müslümanların Geleceği / Kürşat Atalar


İslam ekonomiye ne der? / Günümüz Meselelerine Cevaplar..
Prof. Dr. Hamdi Döndüren İslam – ekonomi ilişkileri konusunda yetkin bir isim. Katıldığı seminerde anlattıklarından alınan notlar...
07/05/2011 / 18:50

Günümüz Müslümanlarının en büyük sorunu, bulunduğu ortamda inancına göre nasıl yaşayacağı sorunudur.  Zaman geçtikçe hayatın her alanında daha da görünür durumda olan Müslüman kitle, sosyalleştikçe kendisi için nispeten yeni sayılabilecek sorunlarla karşılaşmaya devam ediyor. Ülkemizde, son yıllarda ekonomik olarak da varlıkları hissedilen bu kitlenin en büyük sıkıntısı, ekonomik ve ticari ilişkilerde ortaya çıkmakta. İslam’ın kesin bir şekilde yasakladığı faiz, günümüz dünyasını dört bir yandan kuşatmış halde. Parasal işlemlerin yapıldığı kurumlar olan bankalar, varlık sebeplerini faiz üzerine inşa etmiş durumda. Bu durumda helal kazanç için neler yapılması gerektiği/neler yapılabileceği, inandığı gibi yaşamak isteyen kişilerin karşısına ciddi sorun olarak çıkıyor.

Sorunların ortaya çıkması, çözüm arayışlarını da beraberinde getirmiş. Bu sorunlara çözüm arayan yetkin isimlerden biri de, Prof. Dr. Hamdi Döndüren.

Hamdi Döndüren Hoca,  6 Mayıs Cuma akşamı Birlik Vakfı Bursa Şubesinin konuğu olarak soru ve sorunlara cevap verip İslami ticaretin ilkelerini anlattı dinleyicilere. İşte notlar:

Yeryüzü nimet kılındı

Prof. Dr. Hamdi Döndüren, Allah’ın insanlara karşı çok merhametli olup onların ekonomik araçları olan bitkiler, madenler, hayvanlar ve tüm bunlarla ticaret yapacak olan aklı insana verdiğini belirtti. Yine Allah’ın, yeryüzünü insanın en rahat şekilde yaşayacağı biçimde donattığını söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, mealen  “Arzda ne varsa bütün olarak insanlar için yaratılmıştır” ayeti ile Mülk Suresindeki “O Allah ki yeryüzünü insanın yararlanabileceği özellikte yarattı.” ayetinde bunun apaçık vurgulandığını söyledi. “Yerde ve gökte ne varsa Allah hepsini sizlerin emrine amade kılmıştır.” ayetinin ise, sadece dünyadaki değil, dünya dışındaki varlıkların da insanların hizmet ve istifadesine sunulduğunun apaçık kanıtı olduğunu ifade etti. İnsanoğlunun bunca nimeti hazır bulduğunu söyleyerek insanın şükretmeyi bilmesi gerektiğini vurguladı.

Kendisine bu kadar nimet sunulan insanın da, ekonomik imkanlardan helal yollarla yararlanması gerektiğini söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, bu konuda ölçünün de yine bir ayetle verildiğini anlattı: “Ey iman edenler, birbirlerinizin mallarını batıl yollardan (kandırmacalarla, aldatmacalarla) yemeyiniz! Birbirlerinizin mallarını karşılıklı rıza ile yiyebilirsiniz!” ayetinin ölçümüz olduğunu vurgulayarak hayatımızı buna göre düzenlememiz gerektiğini söyledi.

Medine yolunda inen ayet

Helal yollardan rızk temin etmenin, Müslümanın olmazsa olmazı olduğunu söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, Müslümanların Medineye hicret yolunda gelen “Yazıklar olsun onlara ki, onlar hile yaparlar!” (Mutaffifin Suresi ) ayetinin yeterince uyarıcı olduğunu söyledi.

İş büyütmek için borç almak ve aslolan ne?

Günümüzde borç almanın hiçbir ölçüsü kalmadığını dolaylı olarak anlatan Hamdi Döndüren Hoca, ticaretini daha da büyütmek için başkalarından borç almanın örneklerinin sahabe zamanında görülmediğini, geçmişte borç almanın ancak dara düşüldüğünde başvurulan bir şey olduğunu söyleyerek, İslam’da aslolanın borç alarak değil, kendi kaynaklarıyla ticaret yapmak olduğunu söyledi. Dar duruma düşenlere ise borç verilmesinin bizzat Allah tarafından,  Allah’ın kendisine verilmiş borç olarak nitelendirildiğini ifade eden Hamdi Döndüren Hoca, bunun karz-ı hasen  diye isimlendirildiğini belirtti.

Devlet karz-ı hasen verir mi?

Karz-ı hasenin büyük yatırımlar için uygun olmadığını, küçük meblağlar için ve kısa süreli olmasının esas olduğunu vurgulayan Hamdi Döndüren Hoca, devletin de günümüzde “Teşvik primi” adı altında aslında karz-ı hasen verdiğini söyledi. Teşvik primlerinden alınan payın ise paranın reel kaybını telafi edip masrafları karşılamakta kullanıldığı için faiz olmayacağını da belirtti.

Prof. Dr. Hamdi Döndüren, Ticaret ve İktisat İlmihaliBüyük ticaretin yolu…

Ticaretini büyütmek isteyen Müslümanların başvurabileceği çeşitli yöntemlerin olduğunu, bunların sekiz başlık altında toplanabileceğini söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, bunların bir çeşit ortaklık veya şirketleşme anlamına geldiğini söyleyerek bunlardan birkaç örnek verdi:

İlk ortaklık çeşidinin, günümüzdeki aile şirketleri olarak varlığını sürdüren yapılanma olduğunu söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, bu yapılanmada kısa zamanda sorunlar ortaya çıktığı için bu yapılanmanın caiz olmakla birlikte pek önerilmediğini söyledi.

İkinci olarak günümüzde anonim şirket olarak isimlendirilen yapılanmanın olduğunu söyleyen Döndüren Hoca,  bu yapılanmada herkesin sermayesi oranında şirkete ortak olduğunu, hisselerin değerinin şirketin reel değerini yansıttığı durumlarda İslam’ın ruhuna en uygun şirketin de bu olduğunu söyledi.

Mudaraba’nın  ise diğer bir yöntem olduğunu söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, bunun “Emek-sermaye ortaklığı” olarak isimlendirilebileceğini, Peygamberimizin de Hz. Hatice ile iş ilişkisinin böyle olduğunu belirtti.

Mudarabanın günümüzde faizsiz finans sağlayan kurumların çalışma yöntemleri haline geldiğini ifade eden Hamdi Döndüren Hoca, bu sistemin şöyle çalıştığını anlattı: “Kurumun havuzuna para yatıran sermaye sahipleri var. Finans kurumları bu oluşuma işletme becerisi ve emek katıyor, buna karşılık da kârdan pay alıyor. Şu anda Türkiye’deki finans kurumları %97 oranında mudaraba usulüyle çalışıyor.”

Sigorta, kasko…

Yakın zamana kadar sigortaya cevaz verilip verilmemesi noktasında endişeler olduğunu söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, artık sigortanın caiz olup olmaması hususunda kuşku kalmayıp sigortanın caiz olduğunu da not olarak sözlerine ekledi.

Satış çeşitleri ve kâr…

İslam’da şu dört çeşit satışın var bulunduğunu söyleyen Hamdi Döndüren Hoca, bunların helal kazanç kapısı olduğunu belirtti:

  1. Serbest satış: Satıcı, sattığı malı kaça alıp ne kadar kâr ettiğini söylemez,
  2. Murabahalı satış: Bu satışta satıcı malı kaça aldığını ve ne kadar kârla sattığını alıcıya söyler,
  3. Başabaş satış: Bu satışta satıcı, elindeki malı maliyetine satar ve bunu da söyler, bu satış, çeşitli zaruretlerden kaynaklanır,
  4. Zararına satış: Nakit ihtiyacı veya malın tüketim süresinin dolmak üzere olmasından kaynaklanan satıştır. Bunda mal, maliyetinin de altında bir fiyata satılır.

Hamdi Döndüren Hoca, tüm bu satışlarda her şeyin güven üzerine inşa edildiğini, dürüstlük olduğu sürece bu satışların caiz olduğunu, işin içine yalan-dolan girmesi durumunda “habis kazancın” devreye girdiğini belirtti.

Foreks piyasa caiz mi?

Hamdi Döndüren Hoca, genel prensip olarak alınıp satılan şeyin mevcut bulunması gerektiği kuralı olduğunu söyleyerek “Foreks piyasa” olarak adlandırılan ve gerçekte olmayan, sanal olarak var olduğu kabul edilen şeylerin alım satımının caiz olmadığını belirtti. Bu alım satımların kumar-faiz cinsinden şeyler olduğunu da özellikle vurgulayarak bu işlemlerin kaçınılması gereken işlemlerden olduğunu vurguladı.

Fikri ÖzÇelikçi / Dünya bizim

35 Yorum

Diğer Haberler

Fıkıhdan İslâm Hukukuna / Prof.Dr.Talip Türcan

Asr-ı Saadet İktisadı & Peygamber Nasıl Bir Ekonomi Uyguladı? / Cengiz Kallek

Nurullah Erkoç : Unutulan Sünnet  "İtikaf"

El-Ezher'in hazırladığı alternatif İslami anayasa taslağı

Tarihte Ekonomik Dönemler,Sistemler ve İslamiyet / Prof.Dr.Osman Eskicioğlu

İslam Hukukuna göre Kadının Boşanma Hakkı (1) / Yunus Vehbi Yavuz

İslam ekonomiye ne der? / Günümüz Meselelerine Cevaplar..

İslam Hukukunun Genel Gayesi / Tahir bin Aşur

İslam Ekonomisi ve Marxçı Sosyalizm Açısından İhtiyaç / M.Bakır es-Sadr

İslam Devlet Teorisinde Yönetim İlkeleri / Yrd.Doç.Dr.Ali Duman

Hz.Ali'nin torunundan "Haklar Risalesi"

Beş İslam'ın Şartı (İbadetler) + Altı da İnancın Şartı (Amentü) - Ahlâk-sız Türk Müslümanlığı / Prof.Dr.İlhami Güler

İslami finansı anlamak / Frank Vogel

Zekatın terbiye edici etkisi ve Friedman / Aliya İzzetbegoviç

Din ve İktisat / Prof.Dr.Musa Kâzım Yılmaz

İktisadi Düşüncelerin Bozuklukları ve Sahih Çözüm / Hakkı Eren

İslam Ekonomisi ve Marksist-Kapitalist Ekonomi / Musavi Lari

Günümüz Çarpık Ekonomi Anlayışı ve İslam Ekonomisi / Prof.Dr.Osman Eskicioğlu

İslam Ekonomisinin Mülkiyet Anlayışı / Prof.Dr.Osman Eskicioğlu

İslam'da İktisat Nizamı / Takiyyuddin en-Nebhani

Osmanlı Hukuk Sistemi

İslam Ekonomisinin Genel Yapısı / Muhammed Bakır es-Sadr

İslam İktisat Doktrini Üzerine Mülahazalar / Yahya Arslan

Ebu Hanife'nin İctihatlarında Dinde Kolaylık ve Fakirin Korunması / Yrd.Doç.Dr.A.Vehbi Ecer

İslam Hukukunun Kaynağı Olarak Kur'an / Yrd.Doç.Dr.Ali Duman

İslam Hukukunun Gayesi / Dr.Ali PEKCAN

İslam'ın Getirdiği Hukuki Düzenlemeler

Seküler Dünyada Fıkh'ı Konuşmak / Dr.Ebubekir SİFİL

İslam'ın Hükümleri Zamana Göre Değişir mi?

Temel Çizgileriyle Doktriner Kapitalizm / M. Bakır Sadr

İslami Ekonominin İncelikleri / Dr.Mustafa Özel

İslam'ın Sağladığı Sosyal Güvenlik / Prof.Dr.Faruk Beşer

Ceza Hükümleri Açısından Tevrat ve Kur'an / Prof.Dr.Suat Yıldırım

İşçi ve İşverenin Hukuki ve Ahlaki Sorumlulukları / Dç.Dr.Selim Arık

İslam'da Adalet İlkesi / Prof.Dr.Muhit Mert

İslam Hukukunda İctihat Kavramı
   
YAZARLAR  

Erhan Koç

Cengiz Duman

Mustafa Büyüksoy

Ömer Faruk Karataş

Adem İnce

Ferhat Özbadem

Nurullah Erkoç

Kalem sûresinde "Bahçe Sahipleri" kıssası
29/01/2014 - 10:36

SÖYLEŞİ  

'Türkiye İslam'ı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslam'laştırmalı' Mevlana Vahiduddin Han

Hindistanlı düşünür ve barış eylemcisi Mevlana Vahiduddin Khan geldiği Türkiye'de Timetürk'ün sorularını cevaplandırdı. Khan: 'Türkiye İslamı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslamlaştırmalı' dedi.

EDİTÖRDEN  

Islah ve İhya : Fikribeyan 3 yaşında

Mümin olmak: Bize bazı belli başlı görevler üstlenmemizi gerektirir. Bu görevler zaman ve şartlar ekseninde Öncül olma yönünden değişiklik gösterir. Çağımız putperestliğinin Doğu. Batı, Asya, Afrika gibi değişik coğrafyalarda değişik tezahürlerini görmemizi ve tahlil etmemizi iletişim araçları vasıtası ile kolayca tahlil etmemizi değerlendirmemizi sağlamaya yönelik ciddi bir iletişim çağı olduğu hesaba katılırsa biz Müslümanların bu iletişimden ve onun getirilerinden faydalarından mesul olduğumuz gerçeğini bize yansıtır.

İKTİBAS  

Prof.Dr.Yasin Aktay

Prof.Dr.Saffet Köse

Prof.Dr.Şinasi Gündüz

M.Beşir Eryarsoy

Prof.Dr.Ahmet Ağırakça

Prof.Dr.Tahsin Görgün

Prof.Dr.İbrahim Sarmış

Prof.Dr.Sönmez Kutlu

Prof.Dr.Hayri Kırbaşoğlu

Muhammed Abid Cabiri

M.Muhtar eş-Şankiti

Dr.Muhammed Ammara

"SÖMÜRGECİLİĞİN KEŞİF YOLU" ORYANTALİZMİN KLASİK SOSYOLOJİYE ETKİLERİ
05/02/2010 - 17:07

VİDEOLAR  

Şehid Seyyid Kutub belgeseli (Video)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (1)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (2)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (3)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (4)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (5)

 
 
Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim

Copyright © 2009 FİKRİ BEYAN
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz