Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim
  KURAN ÇALIŞMALARI     SÜNNET-HADİS     İSLAM DÜŞÜNCESİ     HUKUK-İKTİSAT-FIKIH     USÛL-METODOLOJİ     DİNLER TARİHİ     KİTABİYAT  

Arama

M.Beşir Eryarsoy Hocamızla Demokrasi Üzerine Röportaj

Atasoy Müftüoğlu / Tarihsel Zamanları Etkilemek

Kürşad Atalar'la Toshihiko İzutsu ve oryantalistler üzerine...

İnsan ve İstibdâd / Abdurrahmân Kevâkibî

Düşüncenin Okullaştırılması ve 21.Yüzyılda Müslümanların Geleceği / Kürşat Atalar


Nasıl Bir Tefsir? / Ömer Faruk Karataş
Müslüman aydınların Kuranı insanımıza ve toplumumuza sağlam bilgi ve bilinç esaslarıyla anlatmak, Kuran-insan ve toplum adaptasyonunu sağlamak gibi bir sorumluluğu var. Bunun için Kuranı, Kuran, sahih sünnet, akl-ı selim, fark ve fıkh, insanların psiko-sosyal yapıları ve genel sosyal gözlemler, ahlak ve istikamette ihlas, ciddiyet ve samimiyet, delilli ve tahkike dayalı ilm-ü irfan, usul mantığı, doğru ve delilli tarihsel bilgiler, tahkikli tefekkür ışığında anlatılması ve sağlam bir Kurani altyapı ve nosyonla teorik ve pratik biçimde hayatlanması için büyük çabalar sarfetmeleri gerek… Bu bağlamda söylenecek çok şey olduğu müsellem olup biz konumuza dönelim ve ‘Nasıl Bir Tefsir?’ sorusunun içeriğini doldurmaya çalışalım.
04/07/2011 / 17:58

  Bismillahirrahmanirrahim

  Elhamdü lillahi Rabbil-alemin. Ves-salatu ves-selamu ala seyyidina ve nebiyyina ve resulina Muhammed ve alihi ve ashabihi ve ezvacihi ve etbaıhi ve ahbabihi ecmain.!

 ‘Kuranın tefsiri hayatın ta kendisidir ve hayatın içinde tefsiri yapılmalıdır.’

Kuran… Kendi diliyle:

· Arabiy ( Arapça )

· Aceb ( garip )

· Aliyy (değeri yüksek)

· Ayat-ı Mübeyyinat / Ayatu Rabbik / Ayatullah ( açıklanmış ayetler / Allahın ayetleri )

· Aziz ( değerli )

· Ahdullah ( Allahın ahdi )

· Ahsenul-Hadis (en güzel söz)

· Beyan lin-nas ( insanlar için açıklama )

· Beyyine / Beyyinat ( kanıt, delil )

· Belağ ( ileti )

· Besair ( basiretler )

· Burhan ( açık kanıt )

· Büşra ( müjde )

· Fazlullah ( Allahın lütfu )

· Furkan ( ayıran )

. Hudenlin-nas ( insanlar için kılavuz)

· Hablulalah ( Allahın ipi )

· Hayr ( bizzat hayır )

· Hakk ( doğru ve gerçek )

· Hakem

· Hakim  ( hüküm ve hikmetle dolu )

· ’İlm

· Kitabullah / Kitab-ı Mubin / Kitab-ı Münir  ( Allahın açık ve aydınlatıcı kitabı )

· Kavlul-hakk  / Kavlun Sakil / Kavlul-Fasl / Kavlün Kerim (doğru ve gerçek, ağır, ayırıcı, çok değerli söz)

· Kuranun Kerim ( değerli Kuran )

· Mesaniyy ( ikili, tekrarlı )

· Musaddık ( tasdik eden )

· Merfu’ ( yüceltilmiş )

· Mutahhar ( temiz kılınmış,  kutsal )

· Mev’iza ( öğüt )

· Mecid ( şerefli )

· Muhkem ( sağlam kılınmış )

· Muteşabih ( benzerli ifadeler içeren )

· Muheymin ( kontrolcü )

· Mubarek ( değerli ve bereketli )

· Mukerrem ( değerli kılınmış )

· Mufassal ( fasıl fasıl ayrılmış )

. Ni’met

· Nur-u Mubin ( açıklanmış ışık )

· Nebeun Azim ( büyük haber )

· Ruh

· Rahmet

· Sıratullah  ( Allahın yolu )

· Şahid ( tanık )

· Şifa

· Tayyib ( temiz )

· Tenzilu Rabbil - Alemin ( alemlerin Rabbinden indirilmiştir )

· Tezkira / Zikrullah / Zikrul-Hakim / Ziz-Zikr ( Allahın hüküm ve hikmet dolu  hatırlatması .

· Urvetul-Vüska ( sağlam kulp / tutamak )

 

 

  Allahın kelamı olan Kuran, evrensel manada insanlığın iç-dış dünyalarını,  imkan ve kabiliyetlerini ıslah, imar ve inşa için ilahi irşad, hidayet ve hikmet rehberi olarak indirilmiş, dünyada salaha-ukbada felaha götüren bilgi, hüküm, kural ve prensipler manifestosu, yol haritası. Mana ve maksatlarının anlaşılıp hayata aktarılmak suretiyle çok boyutlu huzur ve emniyetler tattıran İlahi armağan. Hayatın, zamanın, tarihin muhatap ve muarızı olan insanoğluna tüm bunları kuşatan ve aşan şifa reçetesi, kurtuluş vesilesi, sadakat, fazilet ve saadet: rıza anahtarı kudsi teklif. Çok boyutlu mu’ciz kelam…

 

  Kuran nüzulunden beri sayısız araştırmalara, tefsirlere konu olmuş, hakkında muazzam bir literatür oluşturulmuş son ilahi mesaj. Tarihsel süreç içinde çeşitli özelliklerinden kaynaklanarak muhtelif alanlarına dair, doğru anlama ve yorumlama açısından elzem özellikte kendine/kendi tabiatına has ilimler  oluşturulmuş, tahlil, tahkik ve değerlendirmelerle bu çalışmalar tekamülen bugüne kadar gittikçe artan bir tempoda devam ettirilmiş, Kuranın özelde müminler ve genelde tüm insanlarla bağlarının tesisi, muhafazası ve artması adına nice emekler, terler ve kanlar dökülmüştür. İtikaden, ibaden, kevnen, ahlaken, amelen, ilmen, irfanen insan ve toplumların muhtaç ve medyun olduğu bu ilahi rehberliği hakim kılmak için nice hayatlar vakfedilmiş, nice fert ve toplumlara medeniyet kaynağı olmuş Rahmani şaheser, büyük bir imkan…

 

 

  Konumuz nasıl bir tefsir?

  Öncelikle şunları belirtmekte yarar var.Müslüman aydınların Kuranı insanımıza ve toplumumuza sağlam bilgi ve bilinç esaslarıyla anlatmak, Kuran-insan ve toplum adaptasyonunu sağlamak gibi bir sorumluluğu var. Bunun için Kuranı, Kuran, sahih sünnet, akl-ı selim, fark ve fıkh, insanların psiko-sosyal yapıları ve genel sosyal gözlemler, ahlak ve istikamette ihlas, ciddiyet ve samimiyet, delilli ve tahkike dayalı ilm-ü irfan, usul mantığı, doğru ve delilli tarihsel bilgiler, tahkikli tefekkür ışığında anlatılması ve sağlam bir Kurani altyapı ve nosyonla teorik ve pratik biçimde hayatlanması için büyük çabalar sarfetmeleri gerek… Bu bağlamda söylenecek çok şey olduğu müsellem olup biz konumuza dönelim ve ‘Nasıl Bir Tefsir?’ sorusunun içeriğini doldurmaya çalışalım.

 

  Öncelik ve özellikle Kuranın inzal aşamalarını, ilk muhataplarda nasıl bir zihniyet ve hayat tarzı değişimlerine, oluşum ve gelişimlerine kaynaklık ettiği tespit edilmeli daha sonra genel olarak her devir ve dönemlerdeki etkinliği anlaşılmalı, bunun farkındalık temelleri oluşturulmalıdır. Vahyin rehberliği ilk nüzülündeki süreç aşama aşama takip edilirse, vahy o sürece göre hazmede hazmede okunur, anlaşılmaya çalışılırsa Kuranın kavramları, konuları, muhtevası, makasıdı, ruhu daha iyi ve bütüncül anlaşılır. Vahyin hayatla irtibatı açısından bu enfes bir okuma yöntemi olmakla beraber bunun tahkiki tamamı için mümkün gözükmüyor; kuranın tarihsel açıdan bu süreci büyük kısmı bilinse de tamamı bilinmiyor. Ama zihinsel, akli, fikri, usuli, kavli, ameli, ferdi, ailevi, ictimai bakımından asla uzak olunamayacak bir okuma biçimi vesselam. 

 

  Nasıl bir ortamda indiği, bireysel ve toplumsal açıdan nasıl bir etki yaptığı, etkisinin devam edişinde ne gibi özelliklere sahip olduğu, bugün insanların Kuranla bağlantı kurmalarının/iç-dış hemhaliyet probleminin çözümü ilk muhataplar gibi bizler için de aynı aşamalardan geçmekle mümkün hale gelebilir. Bu meyanda Kuranı nüzul sırasına göre okumanın faydalarını hatırlatmak gerekirse:

 

a. Ezberi kolaylaştırmak

b. Kolay hazmedilmesini ve akla, zihne, tefekküre, kalbe perçinlenmiş şekilde yerleşmesini sağlamak

c. Yaşamayı kolaylaştırmak

d. Müminlere umut ve güç saire korku ve zillet indirme

e. Yaygınlaşmasını sağlama

f. Anlam ve uygulama dünyasına zaman kazandırarak daha genişçe anlaşılmasını sağlamak…

---

 

 

Metod:

a. Analitik, kronolojik ve metodolojik bir okumaya tabi tutmak

b. Özgün, düzgün, fasih, derinlikli, hikemi ve özlü anlatım, dil ve üslusahip olmak

c. Çelişkisiz, istikrai, akılcı ve gerçekçi mantaliteyle işe başlamak

d. Öncelikli ve temel hedefleri göz önünde bulundurup, tali ve detay boyutlara kaybettirmemek

e. Toparlayıcı, yön verici ve rehber niteliğinde ve pratikliğinde, israiliyyat, gereksiz detaylar, delilsiz iddialar, zayıf veya uydurma haberler, anlamsız ve usulsüz bilgiler, tekrarlar, zorlama-mezhebi çıkarım ve yanlılık gibi illetlerden salim ve uzak olmak

f. Lafız – mana - maksat denge ve dinamizmi tesis etmek

g. İyi–güzel–doğru–yararlı-gerçekçi olma kaygısı ve bunun Kurani ve İslami esas ve prensiplerle muvafık oluş farkındalığını hatırda tutmak

h. Geniş, derinlikli, kapsamlı literatür ve metod bilgisi

ı.  Anlamlı ve amaçlı bir bütünlük kurmak

i . Temel ve detay dallarıyla islami, fenni ve sosyal (b)ilimlerin müktesebatından yararlanmak

j.  Bilgi ve yorumların sağlam ve tahkiki olması

k. Doğusu ve batısıyla, kuzey ve güneyiyle çok boyutlu aktüalite okumaları; siyasi, ekonomik, antropolojik, uygarlık bilgisi, sosyolojik, psikolojik, teknik/teknolojik, tarihsel, medeni, fenni okuyuşlar ve bunların Kuranla artı-eksi değerlendirmeleri

l. Muhtelif felsefe ve ideolojilere söyledikleri

---

 

 

Giriş:

a.  Tecvidul-Kuran; pratik ama yeterli

b.  Kendi diliyle niçin indiği, ne olup ne olmadığı / isim ve sıfatları ve muhtevasıyla uyumlu açılımı, kaynak ve lafzi olarak mevsukiyeti,

c.  Kuran-tefsir terimleri ve pratik bilgiler

d.  Kendine has ilimler ( Ulumul-Kuran ), her birinin ilgili çalışmalarla tahkikli pratik değerlendirilişi, bunun Kuranı anlama ve yorumlamada olmazsa olmazlığı

e.  Muharref veya beşeri kitaplardan ayırıcı özellikleri / ayrıcalıkları

f.  Genel muhtevası ve temel kavramları ve bunların Kurandaki yeri

g. Genel okuyuş, anlayış ve algılayış biçimleri ve bunların her birinin artı-eksileriyle değerlendirilişi

h. İnsanlık tarihinde nasıl bir yere sahip olduğu, nasıl bir değişim ve dönüşüme kaynaklık yaptığı

ı.  Metin içi-metin dışı tahkikli pratik bilgiler, ayrıca tefsirden istifade kılavuzu ve ders bölümlemeleri

---

 

 

 

 

Uygulama Safhası:

Sure

1. Sure hakkında bilgiler

a. İsimleri ve nerden aldıkları

b. Nüzul süreci; hem genel olarak, hem de ayrıca ilgili pasajlarda zikretmek

c. Genel muhtevası ve mesajları

d. İlgili hadisler ve özellikle ilgili pasajların tefsirinde zikri

e. Varsa ashab, tabiin ve devamındaki nesillerin alim ve ariflerin sure hakkında söyledikleri

f. Konusal açıdan diğer surelerle bağlantıları

2. Arapça metin pasajı

3. Edebi, tefsiri ve dinamik bir üslupla meallendirilmesi

4. Tek tek harf, edat, kelime, ibare ve cümlelerin irabı, anlam boyutları ve çeşitleri, epistemolojik ve filolojik bilgiler

a. Mu’cemi bilgiler ve değişik türevleri

b. Edebi ve lafzi açıdan tahlili, anlam ve yorum imkanları

c. Filolojik-epistemolojik tarihsel seyir ( klasik ve modern dönem anlama-yorumlama örnekleri ve değerlendirmeleri )

d. Kıraatler ve tefsire etkileri

5. Tahkikli ve pratik esbab-ı nüzul

6. Kurandaki yeri ve konusal bakımdan bağlantılı olduğu yerlerle karşılaştırmalar, bağlamı ve içeriğe etkisi

 

7. Varsa pasajla ilgili sahih ve mütevatir hadis(ler), mevcut nebevi uygulamaları (hadis, sünnet ve siret külliyatı arama-taramaları)

8. Ashabın tefsir ve uygulamaları(yla ilgili arama-taramalar)

9. Kuranın ilk indiği ortamın tahlili hem genel, hem ilgili pasaj geldikçe; ilgili örnekler varsa etki-tepki durumu

a. Vahyedilişinden derlenişine Kuranın İlk Tarihi

b. Çok boyutlu asr-ı saadet araştırmaları

10. Eski-yeni usuli bilgiler arama-taramaları

11. Nüzulundan beri tefsirin tarihsel seyri, tefsirlerinin tahkiki ve değerlendirilişi

12. Rivayetlerin, anlam ve yorum açılımlarının tahkiki, bunların artıları ve eksileriyle bugüne yansımaları

13. Pratik ama bütünsel ve kapsamlı tefsir örnekleri arama taramaları ve tefsir çeşitleriyle harmonik ve bol örnekli ama kendi bütünlüğü içinde kalınarak istifade;

14. Müstakil ya da ansiklopedik kavram ve konu araştırmaları;

15. Yerli yabancı Kuran yorumlarının tahlili ve yerli-yabancı oryantalistlere/muhaliflerine ilmi ve mukni cevaplar;

16. Kuranın İslami ilimlere metodolojik, kavramsal, konusal ve tarihsel kaynaklığı ve hakemliği;

17. Kuranın İslam ve dünya tarihine etkileri, müspet-menfi ilgiler, günümüzde Kuran ve müslümanlar ve genel değerlendirmeler...

18. Ve dilsel, tarihsel, anlamsal ve amaçsal vs. açılardan entelektüel ve teorik bilgi ve bilinç nosyonuyla beraber kendisi, çevresi ve ulaşabildiği herkes için bunu hayatlandırmanın ve hayata hakim ve naşir kılmanın kaygısını taşımak, sahip olunan maddi-manevi imkan ve kabiliyetleri Kurani ve nebevi bir hayatın birey ve toplumlarda inşasının plan ve uygulamalarını gerçekleştirmek… Ve yaşamak…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

30 Yorum

Diğer Haberler

İlahi Motivasyon ; Duha Sûresi

Kur'an-ı Kerim Açısından İman-Amel İlişkisi / Doç.Dr.Murat Sülün

Müftüoğlu : Kur'an'a Yeni Bir Okuma Gerek

Kur'an'ı anlama faaliyetinin kavramsal araçları / Erhan Koç

İhsan Eliaçık : Kur'ân yoksulun yanındadır!

“Sâdıku’l-Va’di’l-Emin” ya da “Yaşayan Kur’an” Olmak / Cevdet SAİD

"Bir İman/İnfak;Nifak/Cimrilik Analizi: Sure-i Hadid"

‘Arap Kuranı’ndan ‘Türk İslamı’na; İlahî Kelama Reva Görülenler / Doç. Dr. Fethi Ahmet Polat

Alak Süresi Tefsiri (1) / Âişe Abdurrahman

Kur'an Nedir? / Ferhat Özbadem

Nasıl Bir Tefsir? / Ömer Faruk Karataş

Ashab-ı Cennet ;İki Tercih:Mülkiyyetmi, Nasiplenmekmi? / Ali Uzun

Kur'an'ı Nasıl Anlamalı-Yorumlamalı'ya dair / Ömer Faruk Karataş

Kur'an'ı Anlama ve Tefsir etmede Usûl / Muhammed Reşid Rıza

Kur'an Kıssaları Araştırmaları

Kur’an Tefsirlerindeki Hz. Davud’a Yönelik Zina ve Adam Öldürttürme İftiraları Üzerine / Cengiz Duman

Esmâ-i Hüsnâ'ya Ayinelik Nasıl Olur?

İyilik ve Kötülüklerin Allah'tan Olması Ne Anlam İfade Eder? / Allâme Tabatabai

Said Nursi'ye göre Kur'an'ın Bütün İlahi Sözler ve Semavi Kitaplardan Üstünlüğü / Doç.Dr.Mehmet Refii Kileci

Kur'an'ı Anlamanın Şartları / Ayetullah Cevadi Amuli

Peygamberlik ve İlahlık Sorunu / Seyyid Kutub

Selefin Tefsirdeki İhtilaflarının Mahiyet ve Sebepleri / İbn Teymiyye

Yakup Peygamber Kıssası ve Anakronizm / Cengiz Duman

Kur'an'da Müminlerin Vasıfları / Ömer Faruk Karataş

Kur'an'a Çağdaş Yaklaşımlar / Doç.Dr.Mustafa Öztürk

Kur’an perspektifinden kıssa/olay bütünlüğü unsuruna bakış / Cengiz Duman

Bir Eylem olarak "Akletmek" / Erhan Koç

Küfr Kavramının İç Yapısı / Prof.Dr.Toshihiko İzutsu

Kur'an'ın sosyolojik prensipleri ve Batı medeniyeti ile mukayesesi / Prof.Dr.Suat Yıldırım

Kur'an Tefsirinde Yanılgı Sebepleri ve Korunma Yolları (PDF) / M.Vehbi Dereli

Fizilali'l-Kur'an'da İman / Murat Kayacan

Hayatı ve Kitabı Sünnetullah'a Uygun Bir Zihin ve Kimlik İnşası İçin Okumalıyız / Bahadır Kurbanoğlu

Toplumsal Değişim ve Ulûl'elbab / Murat Aydoğdu

Kur'an Kıssalarında Tarihsellik Unsurları 2- Kronoloji / Cengiz Duman

Kur'ân'a En Yakın Dönemi Öncelemek-4 / Bülent Şahin Erdeğer

İslahi'nin Ana Çalışmalarına Kısa Giriş / Abdurrauf

Tarihte Kur'an'ın Önüne Geçen Yöntem Arayışları / Fevzi Zülaloğlu

Kur'an'ı Kerim'in Atomcu ve Bütünsel Tefsiri / Muhammed Bâkır es-SADR

Kur'ân'ı Nûzul/Davet Sürecinde Anlamak-3 / Bülent Şahin Erdeğer 

Kur'an'a Dönüşte Vahyin Oturduğu Zemini Tanımak-2 / Bülent Şahin Erdeğer 
   
YAZARLAR  

Erhan Koç

Cengiz Duman

Mustafa Büyüksoy

Ömer Faruk Karataş

Adem İnce

Ferhat Özbadem

Nurullah Erkoç

Kalem sûresinde "Bahçe Sahipleri" kıssası
29/01/2014 - 10:36

SÖYLEŞİ  

'Türkiye İslam'ı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslam'laştırmalı' Mevlana Vahiduddin Han

Hindistanlı düşünür ve barış eylemcisi Mevlana Vahiduddin Khan geldiği Türkiye'de Timetürk'ün sorularını cevaplandırdı. Khan: 'Türkiye İslamı sekülerleştirmemeli, sekülerliği İslamlaştırmalı' dedi.

EDİTÖRDEN  

Islah ve İhya : Fikribeyan 3 yaşında

Mümin olmak: Bize bazı belli başlı görevler üstlenmemizi gerektirir. Bu görevler zaman ve şartlar ekseninde Öncül olma yönünden değişiklik gösterir. Çağımız putperestliğinin Doğu. Batı, Asya, Afrika gibi değişik coğrafyalarda değişik tezahürlerini görmemizi ve tahlil etmemizi iletişim araçları vasıtası ile kolayca tahlil etmemizi değerlendirmemizi sağlamaya yönelik ciddi bir iletişim çağı olduğu hesaba katılırsa biz Müslümanların bu iletişimden ve onun getirilerinden faydalarından mesul olduğumuz gerçeğini bize yansıtır.

İKTİBAS  

Prof.Dr.Yasin Aktay

Prof.Dr.Saffet Köse

Prof.Dr.Şinasi Gündüz

M.Beşir Eryarsoy

Prof.Dr.Ahmet Ağırakça

Prof.Dr.Tahsin Görgün

Prof.Dr.İbrahim Sarmış

Prof.Dr.Sönmez Kutlu

Prof.Dr.Hayri Kırbaşoğlu

Muhammed Abid Cabiri

M.Muhtar eş-Şankiti

Dr.Muhammed Ammara

"SÖMÜRGECİLİĞİN KEŞİF YOLU" ORYANTALİZMİN KLASİK SOSYOLOJİYE ETKİLERİ
05/02/2010 - 17:07

VİDEOLAR  

Şehid Seyyid Kutub belgeseli (Video)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (1)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (2)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (3)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (4)

"Gelenek ve Modernite arasında İslam" Ebubekir Sifil - R.İhsan Eliaçık (5)

 
 
Künye Günün Haberleri Sitene Ekle Ana Sayfa Yap Üye Ol Üye Girişi İletişim

Copyright © 2009 FİKRİ BEYAN
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz